เรื่องเบื้องต้นเกี่ยวกับไวรัสตับอักเสบ
ตับ จัดเป็นอวัยวะที่มีขนาดใหญ่ที่สุดและสำคัญที่สุดชิ้นหนึ่งในร่างกาย ตั้งอยู่ที่ชายโครงขวา หน้าที่ของตับที่สำคัญได้แก่ การเปลี่ยนแปลงพลังงานจากอาหารไปเป็นสารไกลโคเจน การสร้างโปรตีน คลอเลสเตอรอล ทำลายสารพิษต่างๆของร่างกาย กำจัดเชื้อโรค และสร้างสารที่ช่วยให้เลือดแข็งตัว
การปราศจากตับ ก็ปราศจากชีวิต.... จึงไม่ได้เป็นคำกล่าวที่เกินเลยไป

ในขณะเดียวกันโรคที่ทำลายตับนั้นมีมากมายหลายชนิด เช่นการได้รับสารพิษ เช่นเหล้า ยา สารพิษอื่นๆ หรือการติดเชื้อต่างๆไม่ว่าจะเป็นไวรัสตับอักเสบ และเชื้ออื่นๆ ซึ่งการทำลายตับมีทั้งชนิดเฉียบพลันที่ทำให้ผู้ป่วยเสียชีวิตอย่างรวดเร็ว และแบบเรื้อรังที่ก่อให้เกิดตับแข็งหรือบางครั้งบางคราวก็กลายเป็นมะเร็งตับ ... จึงเป็นเรื่องสำคัญที่เราควรจะเรียนรู้เกี่ยวกับเรื่องตับอักเสบเพื่อจะได้ป้องกัน ซึ่งในเรื่องของเหล้านั้น แม้จะเป็นสาเหตุที่ถือได้ว่าสำคัญและก่อให้เกิดปัญหามากกว่า แต่เนื่องจากเหล้าเป็นสิ่งที่ได้รับการยอมรับในสังคมไทยมากกว่าและ"เหมือนกับว่า"รู้ข้อมูลกันอยู่แล้ว จึงไม่ค่อยมีคนอยากรู้เรื่องผลของเหล้าต่อตับมากนัก ในทางกลับกัน ไวรัสตับอักเสบ เป็นเรื่องที่ส่งผลกระทบมากกว่า เพราะในการสมัครงานหลายๆแห่งมีการกำหนดเรื่องตับอักเสบเอาไว้

เรื่องในครั้งนี้จึงกล่าวเฉพาะเรื่องของตับอักเสบ โดยวันนี้จะพูดถึงเพียงแต่ในเรื่องเบื้องต้นก่อนครับ

ไวรัสตับอักเสบคืออะไร เห็นมี เอ บี ซี
ไวรัสตับอักเสบ ที่เห็นกันว่า มีชื่อ A B C D E F ...... นั้น ที่จริงแล้วมันเองไม่ได้มีความสัมพันธ์อะไรกันในทางชนิดของเชื้อ ต่างเป็นไวรัสที่ต่างชนิดกันพอสมควร แต่มีความเกี่ยวเนื่องกันก็คือ ต่างเป็นเชื้อที่ชื่นชอบเซลล์ตับเป็นพิเศษ และก่อให้เกิดการอักเสบต่อเซลล์ตับได้

ไวรัสตับอักเสบ เอ
ไวรัสตับอักเสบ A เป็นไวรัสในกลุ่ม Picornaviridae เป็น RNA Virus ในอดีตเชื้อนี้จัดเป็นเชื้อที่ไม่ค่อยก่อปัญหาทางสาธารณสุข เนื่องจากคนส่วนใหญ่ติดเชื้อนี้ตั้งแต่เด็กๆ และเชื้อนี้มักไม่ก่อโรคที่รุนแรงในเด็ก ถึงติดเชื้อไปแล้วก็จะเข้าใจว่าป่วยธรรมดาทั่วไปและเมื่อโตขึ้นก็จะมีภูมิคุ้มกันต่อโรค แต่ปัจจุบันสุขอนามัยที่ดีขึ้นจึงทำให้คนที่เป็นโรคนี้ตั้งแต่เด็กมีน้อยลง

ความสำคัญของโรคนี้จึงมากขึ้น เนื่องจากโรคตับอักเสบเอ เมื่อเป็นในผู้ใหญ่ จะก่อให้เกิดอาการที่รุนแรงได้ ซึ่งอาการก็คือมีไข้สูงเบื่ออาหารตัวเหลืองตาเหลือง หากเป็นมากๆ ก็มีโอกาสตับวายและเสียชีวิตได้ (การตายพบได้ประมาณ1ในพันถึง1ในหมื่น เกิดจากตับวาย)

ในส่วนของการติดต่อของเชื้อไวรัสตับอักเสบA เรียกเป็นภาษาอังกฤษว่า Feco-oral หรือติดจากตูดสู่ปาก.... ซึ่งก็คือการติดต่อโดยทางการกินอาหาร เช่นผู้ประกอบอาหารที่ไม่รักษาความสะอาด การทำอาหารไม่สุก การไปกินอาหารกับคนที่มีเชื้อและไม่ใช้ช้อนกลาง
เมื่อเป็นแล้ว ส่วนใหญ่จะหายขาดและมีภูมิคุ้มกันต่อโรค

ส่วนการติดต่อทางเลือดหรือสารคัดหลั่งพบได้แต่ไม่บ่อย(เอาเป็นว่าอย่างไปนึกถึงดีกว่า)
สำหรับผู้ที่ไม่เคยเป็น สามารถปรึกษาแพทย์เพื่อตรวจและรับวัคซีนได้ครับ (รู้สึกว่าจะต้องจ่ายเงินเองครับ)

ไวรัสตับอักเสบ บี
ไวรัสตับอักเสบ B เป็นไวรัสในกลุ่ม Hepadna virus ปัจจุบันเป็นเชื้อที่ก่อปัญหามากที่สุดในกลุ่มไวรัสตับอักเสบ เนื่องจากก่อให้เกิดโรคตับอักเสบแล้วหากเป็นอย่างเรื้อรังจะก่อให้เกิดตับแข็งตามมาและกลายเป็นมะเร็งตับได้ , และหากติดเชื้อตั้งแต่แรกคลอดจากมารดา ก็เสี่ยงที่จะเป็นตับแข็งและมะเร็งตับเสียชีวิตได้ตั้งแต่อายุไม่มาก

การติดต่อของเชื้อไวรัสตับอักเสบ B เป็นการติดต่อทาง "เพศสัมพันธุ์"และ"ทางเลือด" การติดเชื้อในเด็กเล็กส่วนใหญ่เป็นการติดต่อทางเลือดจากการคลอดจากมารดาที่เป็นโรค , ส่วนในการติดเชื้อในวัยผู้ใหญ่ ส่วนมากแล้วเกิดจากการติดต่อทางเพศสัมพันธุ์

ส่วนที่ถามกันมาก ก็คือการติดเชื้อจากการกินอาหารร่วมกันกับคนที่เป็นโรค ผมคงต้องตอบว่า "ตับอักเสบบีไม่ติดทางการกิน" ครับ

เมื่อเป็นแล้ว ส่วนหนึ่งจะหาย ส่วนหนึ่งจะเป็นพาหะ ส่วนหนึ่งจะเป็นเรื้อรังและกลายไปเป็นตับแข็งและมะเร็งตับตามลำดับ

ดูจากการติดต่อนั้น ผู้ที่ควรจะได้รับการตรวจและรับวัคซีนได้แก่ 1. ผู้ที่ทำงานเกี่ยวกับเลือด ได้แก่บุคลากรทางการแพทย์ 2. ผู้ที่เตรียมแต่งงาน

ไวรัสตับอักเสบ ซี
ไวรัสตับอักเสบ C เป็นไวรัสกลุ่ม Flavivirus จัดเป็น RNAไวรัส แม้จำนวนผู้ที่ป่วยจะยังมีไม่มากเท่ากับไวรัสตับอักเสบบี แต่ก็มีความน่ากลัวอยู่สองอย่างก็คือ ไม่มีวัคซีนป้องกัน และถ้าติดเชื้อแล้วมีโอกาสเป็นตับแข็งและมะเร็งตับสูงกว่าตับอักเสบบี
การติดต่อของเชื้อนี้ เป็นการติดต่อ "ทางเลือด" เป็นสำคัญ และรองลงมาก็คือทางเพศสัมพันธุ์

นอกจากเชื้อสามตัวนี้ ยังมีเชื้อไวรัสตับอักเสบอีกมากมายหลายชนิดแต่พบไม่บ่อยเท่าและไม่มีความสำคัญเท่ากับสามตัวนี้ จึงยังไม่ได้กล่าวไว้ในครั้งนี้ครับ
การรักษาก็เช่นกัน หากลงลึกลงไปในรายละเอียดก็คงจะมากเกินไปสำหรับวันนี้ ก็ไม่กล่าวถึง

วันนี้ผมกล่าวถึงเพียงข้อมูลสั้นๆแต่สำคัญของโรคกลุ่มนี้ อาจจะไม่ละเอียด แต่ได้แจกแจงสิ่งที่เอาไปใช้ประโยชน์ได้ไว้ให้ดูแล้ว.... จึงขอถือว่ากระทู้นี้เป็นกระทู้ปลายเปิดสำหรับให้ทุกท่านที่อ่านในวันนี้ได้โพสข้อสงสัยของตนเองเกี่ยวกับไวรัสตับอักเสบไว้สำหรับบทความอันต่อไปครับ

===========================
Editor Note: