ผลข้างเคียง(มั้ง)ของยาเม็ดคุมกำเนิด -=Byหมอแมว=-
ถ้าพูดถึงคำว่า "ผลข้างเคียง" ของยา คนมักจะนึกถึงการแพ้ยาเป็นสำคัญ แต่เมื่อมองจากหลักของภาษาแล้ว คำว่าข้างเคียงนั้นหมายถึงว่าเป็นสิ่งที่มาควบคู่กัน ซึ่งไม่ได้แปลว่าจะเป็นสิ่งที่ไม่ดีแต่อย่างใด
วันนี้เราจะมาพูดถึงผลข้างเคียงจากการใช้ยาเม็ดคุมกำเนิด ที่ดีไม่ดีอาจจะเป็นสิ่งที่หลายๆคนที่ใช้ยาเม็ดคุมกำเนิดนี้ตั้งใจจะใช้อยู่ก็ได้
ยาเม็ดคุมกำเนิด เป็นยาเม็ดที่สร้างขึ้นมาเพื่อใช้ในการคุมกำเนิดโดยการกินเข้าไป จากนั้นสารภายในตัวยาซึ่งเป็นฮอร์โมน ก็จะเข้าไปทำการปรับระดับฮอร์โมนภายในร่างกาย ส่งผลกระทบต่อการตกไข่และการปรับเปลี่ยนสภาพของมดลูก ทำให้ไม่เหมาะต่อการตั้งครรภ์
ด้วยความที่มันเป็นฮอร์โมน ทำให้เมื่อร่างกายได้รับมันเข้าไปก็สามารถเกิดปฏิกริยาที่ส่วนต่างๆของร่างกายนอกเหนือจากอวัยวะสืบพันธุ์ได้ ... ซึ่งผลที่ได้นี้มีหลายอย่าง
หลายครั้งหลายคราวที่มีการรักษาภาวะบางอย่างด้วยการใช้ยาเม็ดคุมกำเนิดนี้ ปรากฎว่าด้วยความที่ชื่อของมันขึ้นชื่อว่า"ยาคุมกำเนิด"ทำให้ผู้ที่ใช้ยานี้เกิดความตะขิดตะขวงใจในการใช้ยา ผู้ป่วยบางรายที่ได้ยาอยู่หยุดใช้ยาโดยไม่ปรึกษาแพทย์ หรือบางรายทะเลาะกันบ้านแตกเพราะความเข้าใจผิดมาแล้ว
เพื่อประดับความรู้ เรามาดูกันครับว่า เจ้า "ผลข้างเคียง" ของยาเม็ดคุมกำเนิดนี้มีอะไรกันบ้าง
1. รักษา ภาวะฮอร์โมนเพศชายเกิน
พูดอย่างนี้อาจจะงงครับ แต่ถ้าบอกว่าใช้รักษาสิวคงจะเข้าใจกัน ก็เพราะเจ้าตัวสิวที่เห็นนั้นมีหลายกรณี(ไม่ใช่ทั้งหมด) ที่มีสาเหตุมาจากร่างกายมีฮอร์โมนเพศชายมากเกินไป ดังนั้นเมื่อได้รับฮอร์โมนจากยาเม็ดคุมกำเนิด ตัวเอสโตรเจนในยาเม็ดคุมกำเนิดก็จะไปยับยั้งการออกฤทธิ์ของฮอร์โมนเพศชายที่มีต่อต่อมไขมัน ทำให้การสร้างสิวลดลง
2. ลดเลือดประจำเดือน
ในผู้หญิงจำนวนมาก(10%) จะมีเลือดประจำเดือนมามาก ซึ่งปัญหาที่นอกเหนือจากที่ต้องสิ้นเปลืองเงินในการซื้อผ้าอนามัย ก็มีปัญหาสำคัญคือการเกิดภาวะโลหิตจางจากการเสียเลือด ... ตอนที่ยังสาวๆก็ไม่เท่าไหร่ครับ แต่พออายุมากขึ้นการเสียเลือดก็สามารถทำให้เกิดอาการหน้ามืดเป็นลมอ่อนเพลียได้
การรักษาแบบหนึ่งที่มีใช้กันคือการใช้ยาฉีดคุมกำเนิด ซึ่งจะมีผลทำให้ประจำเดือนมาน้อยลงหรือขาดประจำเดือนไป ... แต่ผู้หญิงจำนวนมากจะไม่สบายใจหากว่าจู่ๆประจำเดือนก็ขาดหายไป (อีกทั้งยังมีผลบางอย่างเช่น แม้หยุดฉีดก็บอกแน่ชัดไม่ได้ว่าเมื่อไหร่ประจำเดือนจะกลับมา ทำให้กะการตั้งครรภ์ไม่ได้) ทางเลือกอีกทางก็คือการใช้ฮอร์โมนคุมกำเนิดเพื่อปรับฮอร์โมนและส่งผลให้เลือดประจำเดือนมาน้อยลงแต่ยังมาอย่างสม่ำเสมอ(บางส่วนหายไปเลยก็มี แต่ไม่มาก)
3. ภาวะเยื่อบุมดลูกเจริญผิดที่
หรือที่ภาษาทั่วไปเรียกกันว่า พังผืดที่มดลูก ช๊อคโกแลตซีสท์ ซึ่งเจ้าโรคที่ว่านี้จะมีเนื้อเยื่อมดลูกไปโตอยู่นอกมดลูก ทำให้เวลาช่วงที่ใกล้มีประจำเดือน ผุ้ป่วยจะเกิดอาการเจ็บปวดอย่างมาก ในรายที่เป็นอย่างมากมายแพทย์ก็จะแนะนำผ่าตัด ถ้าเป็นสมัยก่อน เผลอๆจะมีแพทย์หลายท่านที่แนะนำให้ผู้หญิงคนนั้น(ถ้าแต่งงานแล้ว)ให้มีลูกซะ
ก็เนื่องมาจากเจ้าภาวะที่ว่านี้ เป็นภาวะที่เนื้อเยื่อมดลูกที่ไปเจริญอยู่ผิดที่ เมื่อมันได้ฮอร์โมนจากรังไข่ในช่วงที่จะมีประจำเดือน ก็จะเกิดการขยายตัวและเกิดเลือดออก เพียงแต่ว่าเมื่อมีเลือดออกหรือขยายตัว เนื้อเยื่อพวกนี้มันไม่มีทางออกไปทางช่องคลอดเป็นเลือดประจำเดือน ... ยกตัวอย่างเช่นช๊อกโกแลตซีสท์ ซึ่งเป็นที่รังไข่ ก็เกิดเลือดออกขยายในรังไข่ ก็ทำให้เกิดอาการเจ็บปวดจากการขยายตัวนั้นได้
การตั้งครรภ์หรือการให้ยาฮอร์โมนคุมกำเนิดซึ่งจะไปมีผลทำให้เนื้อเยื่อเหล่านี้หยุดการเจริญเติบโต และเร่งการทำลายเนื้อเยื่อผิดปกติออกไป ทำให้อาการของโรคลดลงได้แทนการผ่าตัด
4. อาการปวดประจำเดือน
ภาวะการปวดประจำเดือนที่นอกเหนือจากพวกเยื่อบุมดลูกเจริญผิดที่ ก็คือการปวดประจำเดือนที่เกิดจากการบีบตัวของมดลูก ... ซึ่งสิ่งที่ทำให้มดลูกบีบตัวก็คือสารที่ชื่อว่า โพสตาแกลนดินส์
เจ้าสารตัวนี้เป็นสารที่ก่อให้เกิดการเจ็บปวดอักเสบในอวัยวะต่างๆและอาการไข้ ... ดังนั้นยาที่ใช้ในการรักษาภาวะปวดประจำเดือนจึงมักจะเป็นยาในกลุ่มNSAIDs ซึ่งออกฤทธิ์ยับยั้งเจ้าสารโพสตาแกลนดินส์
ตัวที่รู้จักกันดีคงจะเป็นตัวที่มีชื่อว่า Ponstan พอนแสตน (ชื่อสามัญคือ Mefenamic acid)
แต่เจ้าสารโพสตาแกลนดินส์นี้มันมีผลในเรื่องการป้องกันกรดกัดกระเพาะ ทำให้ใช้ยาในกลุ่มนี้เพื่อแก้อาการปวดก็มีผลกัดกระเพาะได้ ....
สิ่งที่ได้ก็คือ ถ้าหากเราใช้ยาเม็ดคุมกำเนิดก็สามารถไปปรับระดับฮอร์โมน และส่งผลให้เจ้าสารโพสตาแกลนดินส์ที่มดลูกโดยตรงให้ถูกปล่อยออกมาน้อยลง ดังนั้นก็ทำให้มดลูกบีบตัวลดลงและเกิดอาการปวดลดลงได้
5. อาการก่อนมีประจำเดือน
เรื่องนี้เป็นเรื่องที่มีหนังสือบางเล่มกล่าวอ้างว่า อาการก่อนมีประจำเดือนเป็นสิ่งที่ไม่มีอยู่จริง .... แต่ในความเป็นจริงผู้ชายหลายคนจะทราบดีเลยว่าก่อนมีประจำเดือน แฟนของตนเองหงุดหงิดงุงิขนาดไหน
อาการที่ว่ามีตั้งแต่ หงุดหงิด ฉุนเฉียว อารมณ์ร้อน ไม่สบายตัว สิวขึ้น ท้องไส้ปั่นป่วน เจ็บตึงเต้านม ซึมเศร้าขี้เหงา งุงิ ขี้เกียจ ฯลฯ.... ส่วนอาการมือหนักนั้นไม่เกี่ยวกันแต่ประการใด
ซึ่งก็มีผู้พบว่าหากมีอะไรไปขัดขวางกระบวนการตกไข่ตามธรรมชาติ ... เช่นภาวะขาดประจำเดือนจากความเครียด(ทำงานหนัก เล่นกีฬามาก อดอาหาร) หรือขาดประจำเดือนจากการตั้งครรภ์ รวมไปถึงการใช้ฮอร์โมนคุมกำเนิด ก็จะมีผลทำให้ผู้ป่วยบางรายมีอาการที่ดีขึ้นได้
อย่างไรก็ดีการจะใช้เพื่อลดอาการก่อนมีประจำเดือนต้องระลึกไว้เสมอครับว่ามีผู้ป่วยบางรายดันมีอาการกำเริบมากขึ้น ไม่จำเป็นต้องได้ผลเสมอไป
เหล่านี้คือผลข้างเคียงนอกเหนือไปจากการคุมกำเนิด ของยาเม็ดคุมกำเนิด ที่ผมอยากให้ทราบไว้ประดับความรู้ครับ
แต่อย่างไรก็ดี ใช่ว่าเมื่ออ่านจบจะลุกไปหายานี้มากินได้เลยนะครับ เพราะยาเม็ดคุมกำเนิดที่ใช้ในแต่ละกรณีนั้นมันมี"สัดส่วน"และ"ตัวยา"ที่ไม่เหมือนกัน (ลองดูยาคุมแผงละ15บาทกับ150บาท ตัวยา+สัดส่วนก็ไม่เหมือนกัน)
... ที่สำคัญ ทั้ง5ภาวะอาการที่ว่ามานั้นเป็นภาวะที่จะต้องวินิจฉัยอย่างระมัดระวัง ไม่ใช่เห็นว่ามีอาการคล้ายๆแล้วจะด่วนไปกินยาคุมฯได้ในทันที
และนอกจากผลที่ดูเหมือนจะเป็นผลดี ยังมีผลข้างเคียงอีกหลายอย่างที่ดูแล้วอาจจะเป็นผลเสีย เช่นในเรื่องมะเร็ง เส้นเลือดอุดตัน หรือการที่เกิดประจำเดือนมาผิดปกติในผู้ป่วยบางราย เหล่านี้จึงทำให้การใช้ยาพวกนี้ต้องอยู่ในความดูแลของผู้ที่ใช้เป็นเท่านั้นครับ
.....
เอาเป็นว่ารู้ไว้ปประดับความรู้หรือเอาไว้สอบถามจากผู้ที่รักษาก็ได้ครับ ^_^
แฟชั่น อินเทรน ดารานางแบบ เรื่องราวเกี่ยวกับผู้หญิง
โดย :
หมอแมว
อีเมล์ : mor_maew@yahoo.co.uk
วันที่ : 2008-02-05 21:52:13
Tags :
หมอแมว
ยาคุมกำเนิด
โดย :
ออม
วันที่ :2008-05-27 15:13:34 IP :125.25.18.xx 
ขอคุณค่ะหมอ JO ดีใจมากเลยที่คุณหมอตอบคำถาม รบกวนถามอีกซักเรื่องได้ไหมค่ะ เราจะทำยังไงถ้าอยากให้ตั้งครรภ์ไว ๆ ตอนนี้ก็ 27 แล้ว กลัวถ้าอายุเกิน 30 จะมีลูกลำบากค่ะ ขอบคุณคุณหมอล่วงหน้านะค่ะ คุณหมอเองก็รักษาสุขภาพนะค่ะจะได้เป็นที่ปรึกษาให้กับประชาชนทั่วไป จรรยาบรรณคุณหมอชนะเลิศมากค่ะ ขอชื่นชมจริง ๆ