นักวิชาการห่วงโจ๋ไทยเลียนแบบฆ่าหมู่คนอื่นเลียนแบบญี่ปุ่น นักจิตวิทยาชี้พ่อแม่โอ๋ลูกเกินเหตุ เด็กแก้ปัญหาด้วยตัวเองไม่เป็น แนะสังเกต10สัญญาณเตือนก่อนเหตุร้าย

เมื่อวันที่ 23 มิถุนายน 2551 ที่อาคารประชาธิปก-รำไพพรรณี สถาบันเอเชียศึกษาและสถาบันวิจัยสังคม จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย จัดเสวนาวิชาการ ครั้งที่ 2/2551 หัวข้อ"อัตวินิบาตกรรมวัยรุ่น: เงามืดในกระแสพัฒนาเอเชีย" เพื่อกระตุ้นให้สังคมไทยตระหนักถึงปัญหา ที่ส่อปรากฏการณ์ที่สังคมต้องร่วมกันหาทางป้องกันและแก้ไข สามารถเกิดกับทุกคน ทุกที่ โดยปัจจุบันปรากฎเหตุการณ์เช่นนี้ในหลายๆประเทศในเอเชีย เช่น ญี่ปุ่น เกาหลีใต้ จีน และอินเดีย เป็นต้น มีผู้สนใจเข้าร่วมประมาณ 50 คน

ผศ.ดร.บุญยง ชื่นสุวิมล อาจารย์ประจำคณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย กล่าวว่า โดยปกติคนที่มีความรู้สึกอยากฆ่าตัวตายและทำร้ายตนเองจะเกิดขึ้นพร้อมกับความรู้สึกอยากฆ่าผู้อื่นและทำร้ายผู้อื่น เมื่อปัจจุบันเด็กและเยาวชนไทยเริ่มมีการแก้ปัญหาในทางที่ผิดด้วยการฆ่าตัวตาย ในอนาคตอาจเป็นไปได้ที่จะเกิดปรากฏการณ์ฆ่าหรือทำร้ายผู้อื่น จากภาวะกดดันและบีบคั้นรอบตัว เหมือนเช่นในประเทศญี่ปุ่น ที่ปรากฎการฆ่าตัวตายและฆ่าผู้อื่น เช่น เด็กอายุ 12 ปี แทงครูด้วยมีด หรือ เด็กอายุ 14 ปี ฆ่ารุ่นน้องแล้วนำศรีษะไปแขวนข้างกำแพง เป็นต้น

ผศ.ดร.บุญยง กล่าวอีกว่า สาเหตุที่สังคมญี่ปุ่นต้องเผชิญกับภาวะการณ์เช่นนี้ เนื่องจาก 3 สาเหตุหลัก ได้แก่ 1.ครอบครัวเป็นครอบครัวเดี่ยว พ่อแม่สอนลูกให้ผิดหวังไม่เป็น ไม่สอนให้เห็นความจริงของชีวิตที่มีทั้งสูขและทุกข์ เด็กจึงมีพฤติกรรมก้าวร้าว ทำร้ายผู้อื่น และฆ่าตัวตายเมื่อผิดหวัง 2.โรงเรียนที่เน้นชื่นชมเด็กเก่ง เรียนดี ขยันเรียน จนเด็กที่เรียนไม่เก่งได้รับการเพิกเฉยจากครูและสังคม กลายเป็นเด็กซึมเศร้า และ3.ความเชื่อซึ่งปัจจุบันเด็กญี่ปุ่นส่วนใหญ่ไม่มีศาสนา จึงขาดที่พึ่ง เครื่องยึดเหนี่ยวหรือสิ่งช่วยให้ยับยั้งชั่งใจตัวเอง

"ผมคิดว่าปรากฏการณ์การฆ่าตัวตายและทำร้ายผู้อื่นกลายเป็นวัฒนธรรมหนึ่งของญี่ปุ่น มีเวบไซต์ที่เกี่ยวข้องกับการฆ่าตัวตายจำนวนมาก มีแม้กระทั่งรูปแบบ และการสอนวิธีการฆ่าตัวตายให้ประสบผลสำเร็จ ซึ่งประเทศไทยก็มีความเป็นไปได้ที่อาจจะเกิดลักษณะเช่นนี้ เนื่องจากโครงสร้างสังคมไทยปัจจุบันมีลักษณะที่ไม่แตกต่างจากสังคมญี่ปุ่นดังที่กล่าว อย่างไรก็ตาม ขณะนี้สังคมไทยยังถือว่าดีกว่าสังคมญี่ปุ่นมาก เพราะสังคมไทยยังมีเบาะที่ซึมซับสิ่งต่างๆ เช่น วัฒนธรรมการให้อภัยซึ่งกันและกัน ศาสนาและความเชื่อ และมีชนบทที่ยังสามารถรองรับความผิดหวังให้คนที่มาใช้ชีวิตในเมืองกลับไปพักพิงได้เมื่อมีปัญหา ทั้งนี้ ไทยควรมีมาตรการในการป้องกันไม่ให้เกิดสภาพ เช่น สังคมญี่ปุ่น โดยรัฐบาลต้องกำหนดเป็นนโยบายในการใช้สื่อต่างๆนำเสนอศิลปวัฒนธรรมที่ดีงามของวัฒนธรรมไทยและชีวิตที่สวยงาม"ผศ.ดร.บุญยง กล่าว 

ดร.อรัญญา ตุ้ยคำภีร์ อาจารย์ประจำคณะจิตวิทยา จุฬาฯ กล่าวว่า การฆ่าตนเองและการฆ่าคนอื่นมีสาเหตุร่วมกันได้ คือ ความผิดหวัง คับข้องใจ โกรธและกดดันจนอยากทำร้ายทุกคนในสังคม ซึ่งส่วนหนึ่งของวิกฤติทางอารมณ์ที่เกิดขึ้นกับเด็กและเยาวชนไทยจนฆ่าตัวตาย เนื่องจากพ่อแม่ในปัจจุบันเป็นพ่อแม่เฮลิคอปเตอร์ไปช่วยกู้ภัยให้กับลูกในทุกที่ ทุกสถานการณ์ ทำให้เด็กไม่ได้เผชิญและเรียนรู้อุปสรรคปัญหา จนกลายเป็นคนผิดหวังไม่เป็นและไม่รู้จักคิดหาทางออกด้วยตนเองเมื่อเผชิญปัญหา ดังนั้น พ่อแม่ ครู และคนใกล้ชิดต้องสอนให้เด็กเรียนรู้ที่จะเผชิญและหาทางแก้ปัญหาเอง 

ดร.อรัญญา กล่าวด้วยว่า การฆ่าตัวตายป้องกันได้ซึ่งวิธีดีที่สุด คือการอ่านรหัสหรือสัญญาณเตือนของการฆ่าตัวตายให้ออก ได้แก่ 1.ในรอบ 6 เดือนเด็กพูดถึงการฆ่าตัวตายอย่างน้อย 1 ครั้ง 2.มีประวัติทำร้ายหรือพยายามฆ่าตัวตายมาก่อน 3.มีความผิดหวังเสียใจในเรื่องการเรียน ความรัก 4.น้อยใจพ่อแม่ 5.ทะเลาะกับแฟน 6.มีการวางแผน 7.หมกมุ่นกับความคิดเรื่องความตาย 8.เขียนจดหมายลาหรือบอกลาคนใกล้ชิด 9.ซึมเศร้าหรือสิ้นหวัง และ10.ดื่มเหล้าหรือใช้ยานอนหลับเพื่อระงับความเจ็บปวดหรือกังวล 

"มีการประมาณการว่า 80% ของคนที่พยายามฆ่าตัวตายต้องการส่งสัญญาณให้คนรอบตัวทราบว่าตนกำลังประสบปัญหาและต้องการการช่วยเหลือ ซึ่งสิ่งที่คนใกล้ชิดต้องทำ คือ การแสดงความห่วงใยและรับฟังปัญหาที่รุมเร้า หลีกเลี่ยงที่จะถกถึงการแก้ปัญหาในขณะนั้น ต่อมาให้ถามถึงความคิดเรื่องฆ่าตัวตายอย่างตรงไปตรงมา หากเขากำลังมีความคิดฆ่าตัวตาย ให้รีบปรึกษาจิตแพทย์หรือผู้เชี่ยวชาญทางสุขภาพจิตและจิตเวช" ดร.อรัญญา กล่าว

ที่มาจากหนังสือพิมพ์กรุงเทพธุรกิจ