อ่านข้อชี้แจงกรณีต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับคณะกรรมการการเลือกตั้ง และสำนักงานคณะกรรมการเลือกตั้ง

 

          กรณีการกำหนดวันเลือกตั้งไม่เหมาะสม
          กรณีการแก้ไขข้อมูลพรรคเล็ก
          กรณีการวินิจฉัย เรื่องร้องเรียน/คัดค้าน (การให้ใบเหลือง-ใบแดง) ของกกต.ไม่มีมาตรฐาน
          กรณีการออกระเบียบเกี่ยวกับการเลือกตั้งไม่เหมาะสม เช่น การจัดคูหาเลือกตั้ง/การใช้ตรายาง
          ความโปร่งใสในการบริหารงบประมาณการเลือกตั้ง
          ทำไม กกต. จึงไม่ลาออก
          วิกฤติการณ์ครั้งนี้กระทบต่อภาพลักษณ์องค์กรหรือไม่อย่างไร
 

 

---

กรณีการกำหนดวันเลือกตั้งไม่เหมาะสม

 

การกำหนดวันเลือกตั้ง เป็นไปตามพระราชกฤษฎีกายุบสภา ซึ่งอยู่ในอำนาจของคณะรัฐมนตรี กกต.เป็นเพียงให้ความเห็นว่าระยะเวลาที่ใช้ในการจัดการเลือกตั้งนั้น จะต้องใช้ระยะเวลาเท่าใด ซึ่ง กกต.ได้คำนึงถึงระยะเวลาตามที่กฎหมายกำหนด และมิให้มีผลกระทบต่อการทำงานของ กกต. เช่น

 

- ระยะเวลา การประกาศวันสมัครรับเลือกตั้ง

 

- ระยะเวลา การตรวจสอบคุณสมบัติผู้สมัคร

 

- ระยะเวลา การจัดทำบัญชีรายชื่อและการประกาศบัญชีรายชื่อ

 

- ระยะเวลา การเพิ่มชื่อถอนชื่อผู้มีสิทธิเลือกตั้ง

 

- ระยะเวลา การลงทะเบียนเลือกตั้งนอกเขต และการลงคะแนนเลือกตั้งล่วงหน้า

 

- ระยะเวลา การแจ้งเหตุไม่ไปใช้สิทธิเลือกตั้ง

 

ฯลฯ

 

ส่วนเมื่อ กกต.ได้ให้ความเห็นไปแล้ว การจะตัดสินใจยุบสภาและกำหนดให้วันเลือกตั้งเป็นวันใดนั้น เป็นอำนาจของคณะรัฐมนตรีและเมื่อตราเป็นพระราชกฤษฎีกามีผลใช้บังคับแล้ว กกต.ได้ปฏิบัติตามนั้น

 

สำหรับการพิจารณาว่า การกำหนดระยะเวลาวันเลือกตั้งเท่าใดจึงจะเหมาะสมนั้น กกต.แม้จะมิได้มีหน้าที่กำหนดวันเลือกตั้ง แต่ก็ยอมรับผลการพิจารณาของศาลและพร้อมที่จะปฏิบัติตาม โดยจัดประชุมหารือฝ่ายที่เกี่ยวข้องโดยเฉพาะพรรคการเมืองต่างๆ ซึ่งเมื่อรับทราบความคิดเห็นและข้อเสนอของฝ่ายที่เกี่ยวข้องแล้ว ก็ได้รวบรวมเสนอต่อสำนักงานเลขาธิการคณะรัฐมนตรีไปแล้ว ขึ้นอยู่กับคณะรัฐมนตรีจะพิจารณากำหนดวันเลือกตั้งต่อไป

 

 

---

กรณี การแก้ไขข้อมูลพรรคเล็ก

 

เมื่อทราบปัญหา ได้แต่งตั้งกรรมการสอบสวนข้อเท็จจริงทันที โดยย้ายพนักงานผู้รับผิดชอบในการจัดทำข้อมูลให้พ้นจากหน้าที่เดิมระหว่างรอการสอบสวน และเมื่อผลการสอบสวนปรากฏความจริง ก็ได้สั่งสอบวินัยพนักงานดังกล่าว พร้อมทั้งแจ้งความดำเนินคดีตามกฎหมาย และส่งเรื่องให้ ป.ป.ช.ดำเนินการต่อไป

 

ด้านพรรคการเมืองที่เกี่ยวข้องในการกระทำความผิดก็ได้แจ้งศาลรัฐธรรมนูญ และอัยการสูงสุดดำเนินการในส่วนที่เกี่ยวข้องแล้ว

 

ส่วนกรณีมีพรรคการเมืองขนาดใหญ่ถูกพาดพิงถึงทั้งการจ้างลงสมัคร(ทรท.) และการจ้างล้มการเลือกตั้ง (ปชป.)อยู่ในระหว่างดำเนินการสืบสวนสอบสวน หากมีหลักฐานว่ามีผู้ใดเกี่ยวข้องการกระทำผิดอย่างไร ก็จะดำเนินการตามกฎหมายต่อไป เช่น การยุบพรรค การดำเนินคดีอาญา เป็นต้น

 

 

---

กรณีการวินิจฉัย เรื่องร้องเรียน/คัดค้าน

 

(การให้ใบเหลือง-ใบแดง) ของ กกต.ไม่มีมาตรฐาน

 

กกต.ยึดมาตรฐาน ตามรัฐธรรมนูญ กฎหมายเลือกตั้ง และระเบียบ กกต.ว่าด้วยการสืบสวนสอบสวนฯ เป็นแนวทางพิจารณาสืบสวนสอบสวนและวินิจฉัย

 

ในการพิจารณาได้คำนึงถึงข้อเท็จจริง และพยานหลักฐานแต่ละกรณี โดยให้โอกาสทั้งฝ่ายผู้ถูกร้อง และฝ่ายผู้ร้องได้อ้างพยานหลักฐานเอกสาร พยานบุคคล พยานวัตถุ ทั้งนี้เพื่อความสุจริตและเที่ยงธรรม แต่ในการวินิจฉัยของ กกต.ย่อมมีทั้งผู้ได้ประโยชน์และเสียประโยชน์ ผู้ได้ประโยชน์ก็ย่อมพอใจ ผู้ที่เสียประโยชน์ก็ย่อมไม่พอใจเป็นธรรมดา ซึ่ง กกต.ไม่อาจนำความพอใจหรือความไม่พอใจมากดดันการทำงานให้เสียความเที่ยงธรรมไปได้ ทุกอย่างขึ้นกับพยานหลักฐาน และผลการสืบสวนสอบสวน ซึ่งได้ฟังความทั้ง 2 ฝ่ายแล้ว

 

ส่วนเหตุที่การวินิจฉัยแต่ละเรื่องที่มีกรณีเหมือนกันหรือใกล้เคียงกัน แต่มีผลแตกต่างกัน เช่น บางรายได้ใบเหลือง บางรายได้ใบแดง และบางรายประกาศรับรองผล นั้น เป็นสิ่งที่เกิดขึ้นได้เสมอ ขึ้นกับพฤติการณ์แห่งคดี ความน่าเชื่อถือของพยาน และการให้การของผู้ร้องและผู้ถูกร้อง รวมทั้งพยานหลักฐานที่ได้รับจากการสืบสวนสอบสวนเพิ่มเติม ซึ่งแต่ละกรณีมีความแตกต่างกัน

 

ทั้งนี้ กกต.มีมาตรฐานในการวินิจฉัยเสมอ รวมทั้งได้ใช้บรรทัดฐานที่เคยวินิจฉัยเดิมมาเป็นแนวทางการพิจารณาด้วย

 

---

กรณีการออกระเบียบเกี่ยวกับการเลือกตั้งไม่เหมาะสม

 

เช่น การจัดคูหาเลือกตั้ง / การใช้ตรายาง

 

การออกระเบียบเกี่ยวกับการเลือกตั้งไม่เหมาะสม เช่น การจัดคูหาเลือกตั้ง หรือ การใช้ตรายางนั้นเป็นผลจากการศึกษาและพัฒนารูปแบบวิธีการลงคะแนนเลือกตั้งที่ต้องการอำนวยความสะดวกแก่ผู้มีสิทธิเลือกตั้ง และเพื่อมิให้มีปัญหาการร้องเรียนการทุจริตเลือกตั้ง เช่น กล่าวหาว่าผู้มีสิทธิเลือกตั้งนำบัตรเลือกตั้งออกจากที่เลือกตั้ง การถ่ายภาพการลงคะแนนนำไปแสดงเพื่อขอรับเงินจากหัวคะแนน เป็นต้น

 

จากการทดลองใช้ในการเลือกตั้ง อบต.จำนวน 3,499 แห่ง ในเดือนกรกฎาคม 2548 พบว่าไม่มีปัญหาการปฏิบัติ และ จากการประเมินผลการใช้ตรายาง โดยสอบถามจากประชาชนผู้มาใช้สิทธิ พบว่ากว่าร้อยละ 70 มีความพึงพอใจเพราะใช้ง่ายและสะดวกกว่าการใช้ปากกาสามารถวินิจฉัยบัตรดี-บัตรเสียได้ชัดเจนขึ้น รวมทั้งมีจำนวนบัตรเสียลดลง ดังนั้น กกต.จึงได้นำมาใช้ในการเลือกตั้ง ส.ส.ด้วย

 

การออกระเบียบเกี่ยวกับการเลือกตั้ง เป็นความพยายามในการสร้างนวัตกรรมใหม่ในการเลือกตั้ง ซึ่งจะต้องพัฒนาอยู่เสมอ ดังเช่นที่ กกต.ได้ศึกษาทดลองนำเครื่องลงคะแนนมาใช้ในการเลือกตั้ง ซึ่งขณะนี้อยู่ระหว่างการแก้ไขกฎหมายเลือกตั้ง ส่วนเมื่อออกระเบียบแล้วจะเหมาะสมหรือไม่ เป็นสิ่งที่ กกต.ยินดีรับฟังและแก้ไข ดังเช่นที่ได้ยกเลิกการหันคูหาออกในการเลือกตั้ง ส.ว.ที่ผ่านมา

 

 

---

ความโปร่งใสในการบริหารงบประมาณการเลือกตั้ง

 

การเลือกตั้ง ส.ส.แต่ละครั้งใช้เงินประมาณ 2,000 ล้านบาท สำหรับในการเลือกตั้ง ส.ส. เมื่อวันที่ 2 เม.ย. 49 ใช้งบประมาณ 1,800 ล้านบาท จำนวนนี้แบ่งเป็น 3 ส่วน คือ

 

1. ส่วนที่ดำเนินการในส่วนกลาง เช่น การพิมพ์บัตรเลือกตั้ง คูหาและวัสดุอุปกรณ์ต่างๆที่จำเป็นต้องจัดหาที่ส่วนกลาง การประชาสัมพันธ์ การจัดชุดสืบสวนสอบสวนหาข่าวทางลับ ฯลฯ ใช้เงินประมาณ 500 ล้านบาท หรือร้อยละ 24

 

2. ดำเนินการโดย กกต.เขต เช่น การฝึกอบรม และค่าตอบแทนกรรมการประจำหน่วยเลือกตั้ง กรรมการนับคะแนน และการณรงค์ประชาสัมพันธ์ ฯลฯ ใช้เงินประมาณ 1,200 ล้านบาท หรือ ร้อยละ 60

 

3. ดำเนินการโดยหน่วยงานสนับสนุนต่างๆ เช่น กระทรวงมหาดไทย กระทรวงศึกษาธิการ สำนักงานตำรวจแห่งชาติ กรมประชาสัมพันธ์ บริษัท ทศท.คอร์เปอเรชั่น จำกัด บริษัทไปรษณีย์ไทย จำกัด บริษัทการบินไทย จำกัด ฯลฯ ใช้งบประมาณ 350 ล้านบาท หรือ ร้อยละ 16

 

จะเห็นได้ว่างบประมาณส่วนใหญ่ กกต.ส่วนกลางใช้งบประมาณเฉพาะการดำเนินการในภาพรวมทั่วประเทศซึ่งใช้งบประมาณเพียงเท่าที่จำเป็น งบประมาณส่วนใหญ่ได้จัดสรรให้ระดับจังหวัดและระดับเขต รวมทั้งหน่วยงานสนับสนุนต่างๆ และเป็นงบประมาณที่จำเป็นต้องใช้ในการจัดการเลือกตั้งทุกครั้ง เช่น วัสดุอุปกรณ์การจัดการเลือกตั้ง ค่าตอบแทนเจ้าหน้าที่ในการจัดการเลือกตั้ง เป็นต้น

 

 

---

ทำไม กกต.จึงไม่ลาออก

 

คำถามที่ควรถาม คือ จำเป็นอย่างไรที่ กกต.จะต้องลาออกโดยที่ยังไม่ครบวาระการดำรงตำแหน่ง และเมื่อลาออกแล้ว สังคมจะได้ประโยชน์อะไร

 

ต้องยอมรับว่าวิกฤตการณ์ที่เกิดขึ้น เนื่องจาก 2 ประเด็นใหญ่ คือ การกำหนดวันเลือกตั้งไม่เหมาะสม และการหันคูหาออกทำให้ไม่เป็นความลับ โดยประเด็นแรกยุติได้ว่าเป็นเรื่องของคณะรัฐมนตรีกำหนด ส่วนประเด็นที่ 2 เกี่ยวกับเรื่องการหันคูหานั้น อยู่ในความรับผิดชอบของ กกต. ซึ่งได้อธิบายแล้วว่า เพื่อป้องกันมิให้มีการทุจริตเลือกตั้ง ส่วนประเด็นเรื่องการไม่เป็นความลับ นั้น ขึ้นกับผู้ลงคะแนนว่าประสงค์จะรักษาความลับมากน้อยเพียงใด และเจตนาของผู้ที่จ้องดูว่าผู้ใดจะลงคะแนนให้ใคร ซึ่งหากเป็นการลงคะแนนที่ระมัดระวังตามสมควรและไม่มีผู้ใดเจตนาจ้องหรือแอบดู การลงคะแนนก็ยังเป็นความลับ

 

อย่างไรก็ตาม เมื่อมีคำวินิจฉัยของศาลออกมาเช่นนี้ กกต.ก็ได้ปฏิบัติตามโดยหันคูหาเข้าแล้ว มิได้มีเจตนาบิดพลิ้ว หรือแข็งขืนแต่อย่างใด

 

ดังนั้น ในความรับผิดชอบของ กกต.ภายใต้สถานการณ์เช่นนี้ จึงมีทางเลือก 2 ทางคือ

 

1. การละทิ้งความรับผิดชอบในงานซึ่งยังคั่งค้างอยู่แล้วปล่อยภาระให้ผู้อื่นมารับผิดชอบแทน

 

หรือ 2. อยู่ต่อไปเพื่อสะสางงานในความรับผิดชอบ โดยไม่ผลักภาระให้ผู้อื่นในงานที่ไม่อาจมีใครมาทำแทนได้ (เนื่องจากไม่ได้ร่วมพิจารณามาตั้งแต่ต้น) เช่น การลงนามในคำวินิจฉัยใบเหลือง-ใบแดงในการเลือกตั้งท้องถิ่น และการเลือกตั้ง ส.ว. เป็นต้น โดยอยู่ดำเนินการให้เสร็จสิ้นก่อน จากนั้นจึงค่อยพิจารณาว่าจะดำเนินการอย่างไรต่อไป ซึ่งทั้งหมดนี้เป็นเอกสิทธิของ กกต.แต่ละท่านว่าจะลาออกหรือไม่ อย่างไร

 

---

วิกฤติการณ์ครั้งนี้กระทบต่อภาพลักษณ์องค์กรหรือไม่ อย่างไร

 

ยอมรับว่าสถานการณ์ที่เป็นอยู่ส่งผลต่อภาพลักษณ์ของ กกต.ว่า ดำเนินการเลือกตั้งโดยมิชอบด้วยกฎหมาย เพราะนั่นหมายถึงสิ่งที่ กกต. สำนักงาน กกต. และสำนักงาน กกต.จว. ดำเนินการนั้นไม่ถูกต้องเป็นผลให้การเลือกตั้งต้องเสียไป และต้องดำเนินการเลือกตั้งใหม่

 

อย่างไรก็ตามสิ่งหนึ่งที่ยังเป็นหลักประกันรับรองการทำงานของเราอยู่ คือ การดำเนินการของ กกต.นั้น แสดงถึงเจตนาโดยสุจริต และมุ่งหมายให้เกิดความเที่ยงธรรม (คำวินิจฉัยของศาลรัฐธรรมนูญ หน้า 44) เพียงแต่ในการดำเนินการเกี่ยวกับการเลือกตั้งนั้น มีปัญหาความชอบด้วยกฎหมาย และเป็นการเลือกตั้งที่ทำให้เกิดผลการเลือกตั้งที่ไม่เที่ยงธรรม (หน้า 52) หรือพูดง่ายๆก็คือ มีเจตนาที่ดี แต่เมื่อทำแล้วกลับได้ผลไม่ดี ซึ่งก็เป็นสิ่งที่เกิดขึ้นได้ในการทำงาน

 

ประเด็นอยู่ที่ว่าเมื่อกกต.ได้ทราบว่าการกระทำดังกล่าวไม่ถูกต้องก็ได้แก้ไขเสียให้ถูกต้องจึงนับว่าเป็น การแก้ไขเยียวยาความผิดพลาดอันสมควรแล้ว

 

ความรับผิดชอบครั้งนี้ จึงเป็นความรับผิดชอบร่วมกันของคนใน กกต.ทุกคน เปรียบดัง กกต.เป็นเรือแล่นอยู่กลางทะเล กัปตันเรือตัดสินใจสั่งหันหัวเรือไปในทางที่คิดว่าจะช่วยให้ถึงฝั่งโดยเร็วและปลอดภัย แต่ครั้นเรือแล่นไปกลับชนหินโสโครก ก็ขึ้นกับคนในเรือจะช่วยกันซ่อมเรือและช่วยกันพายเข้าฝั่ง หรือ กระโดดเรือหนี ?

 

คิดว่า โดยจิตสำนึกรับผิดชอบ ในภาวะเช่นนี้ไม่ว่าจะเป็นอย่างไร กัปตันเรือและลูกเรือทุกคนต้องประคองเรือไว้ก่อน ถ้าทุกคนยังคิดว่าตนเป็นเจ้าของเรือลำนี้ แม้ตนจะเห็นด้วยหรือไม่เห็นด้วยกับกัปตันเรือก็ตาม

 

ที่มา : http://www.ect.go.th/thai/fact.html