นายธีรกุล นิยม อธิบดีกรมการกงสุล กระทรวงการต่างประเทศ ตอบคำถามในรายงานวิทยุ "เจาะลึกทั่วไทยอินไซค์ไทยแลนด์" เช้าวันนี้ ต่อข้อซักถามเกี่ยวกับกระแสเรียกร้องให้ยึดพาสปอร์ตเอกสิทธิ์ทางการทูตของ พ.ต.ท.ทักษิณ ชินวัตร อดีตนายกรัฐมนตรีว่า

       ตามระเบียบว่าด้วยการออกหนังเดินทางปี2548 ระบุไว้ชัดเจน มี 14ประเทศ
1. ผู้มีสิทธิขอหนังสือเดินทางทูต
ได้แก่(1) พระบรมวงศ์และพระนัดดาในพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว
(2) พระอนุวงศ์ชั้นพระองค์เจ้าและคู่สมรส
(3) พระราชวงศ์และบุคคลสำคัญที่ราชเลขาธิการขอไปเป็นกรณีพิเศษ
(4) ประธานองคมนตรี และองคมนตรี
(5) นายกรัฐมนตรี รองนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรี
(6) ประธานและรองประธานสภาผู้แทนราษฎร ประธานและรองประธานวุฒิสภา
(7) ประธานศาลฎีกา รองประธานศาลฎีกา และประธานศาลอุธรณ์
(8) ประธานศาลรัฐธรรมนูญ และประธานศาลปกครองสูงสุด
(9) อดีตนายกรัฐมนตรี และอดีตรัฐมนตรีกระทรวงการต่างประเทศ (10) ผู้บัญชาการทหารสูงสุด และผู้บัญชาการทหารเหล่าทัพ
(11) ข้าราชการที่มีตำแหน่งทางการทูต ซึ่งเดินทางไปราชการในต่างประเทศ
(12) ข้าราชการที่มีตำแหน่งทางการทูต ซึ่งปฏิบัติหน้าที่ประจำอยู่ ณ ส่วนราชการในต่างประเทศ คู่สมรส และบุตรที่ชอบด้วยกฎหมายซึ่งอยู่ในความดูแลของบิดามารดาในประเทศที่ประจำอยู่หรือทำการศึกษาอยู่ในประเทศอื่น แต่บุตรจะต้องอายุไม่เกิน 25 ปี
(13) คู่สมรสที่ร่วมเดินทางไปกับบุคคลดังกล่าวในข้อ (2) ถึงข้อ (8)
(14) บุคคลอื่นใดเพื่อประโยชน์แก่ทางราชการหรือภายใต้พันธกรณีระหว่างประเทศ หรือภายใต้สถานการณ์พิเศษที่มีความจำเป็น หรือเกี่ยวกับการเผยแพร่ชื่อเสียงเกียรติคุณของประเทศ หรืออดีตเอกอัครราชทูต หรือในกรณีที่เห็นสมควร ให้ปลัดกระทรวงการต่างประเทศหรือผู้ที่ปลัดกระทรวงการต่างประเทศมอบหมาย มีอำนาจใช้ดุลยพินิจในการอนุมัติให้ออกหนังสือเดินทางทูตได้

       ผู้ดำเนินรายการถามว่าถ้าพ้นจากตำแหน่งและเป็นอดีต เรายกเว้น 2 ตำแหน่ง เท่านั้นใช่หรือไม่ นายธีรกุลตอบ ว่า "ใช่ครับ" อดีตนายกฯ และอดีตรมว.ต่างประเทศ ในแนวทางที่ปฏิบัติมาถือตลอดชีวิต ซึ่งเป็นระเบียบที่เราตรา ของกระทรวงการต่างประเทศ มีมาตรฐานเดียวกันที่เราปฏิบัติเหมือนกับนานาประเทศ

       ต่อข้อถามว่าในกรณีไหนจะเพิกถอนได้บ้าง อธิบดีกรมกงสุล ตอบว่า จะมีระบุไว้ชัดเจนในหมวด 8 ของการยกเลิกหนังสือเดินทาง เราไม่ได้ระบุเป็นการเฉพาะ ว่าเป็นของอดีตนายกฯ ซึ่งต้องเป็นผู้ต้องสอบสวนต้องโทษคดีอาญา และทางศาล และเจ้าหน้าที่ทำงานด้านกฎหมายมีหนังสือร้องขอให้ระงับหนังสือการเดินทาง และพูดได้ชัดเจนว่า ให้การเป็นเท็จ ตอนมาขอหนังสือเดินทาง การใช้เอกสารเท็จ เป็นผู้ที่กระทำผิดกฎหมาย

       ถามต่ออีกว่ากรณีทักษิณ หมวด 8 ถ้าเทียบเคียงจะใช้ได้ต้องต้องโทษอาญา หรือทักษิณ ถูกศาลอาญา หรือผู้มีอำนาจทางกฎหมายสั่งห้ามบินหรือออกนอกประเทศ กรณีที่ 2 สั่งห้ามออกนอกเป็นผลการระงับใช้พาสปอร์ตชั่วคราว หรือยกเลิก อธิบดีกรมกงสุล ตอบว่า ทุกประเภท ถ้าสั่งห้ามออกนอกราชอาณาจักร ถือว่าจะออกหนังสือเดินทางก็ไม่ได้ ส่วนพาสปอร์ตเล่มนั้นจะสิ้นสภาพหรือไม่ ในทางปฏิบัติถือว่าใช้ไม่ได้ จนกว่าคำสั่งเปลี่ยนแปลงเป็นอื่น สิ่งที่จะต้องยกเลิกต้องมีความผิดชัดเจน ตามที่นายกฯสัมภาษณ์เมื่อวาน โทษอาญาต้องชัดเจน หรือโทษอาญาอยุ่ในระหว่างปล่อยตัวชั่วคราว หรือเป็นผู้ต้องหาคดีอาญา ที่ออกหมายจับไว้แล้ว หรือต้องมีคำพิพากษาแล้ว

       ถามต่อว่ารัฐบาลสามารถใช้ดุลพินิจขอเพิกถอนพาสปอร์ตของอดีตนายกฯ ได้หรือไม่ นายธีรกุล ตอบว่า ในนโยบายก็สามารถทำได้ ในหมวด อาจจะมีข้อหนึ่ง ซึ่งเป็นเรื่องของการไม่ให้ออกหนังสือเดินทาง อาจจะไม่อยู่ในฐานะที่เดินทางออกประเทศได้ เพื่อความสงบเรียบร้อย

       ถามกรณี คุณทักษิณ ถ้า คมช.และรัฐบาลจะสามารถอ้างอิงอำนาจตามหมวด 8 ในเงื่อนไขข้อนี้ได้หรือไม่ เขาตอบว่า ไม่ใช่กรณีนี้ "ผมพูดในแง่ทั่วไป ในทำนองว่าการเดินทางไปต่างประเทศ นั้นจะไม่ปลอดภัยกระทบกระเทือนกับความปลอดภัย"

       ถามต่อว่าปกติพาสปอร์ตแดงหรือพาสปอร์ตทูต จะไม่มีอายุ ตอบ เหมือนหนังสือเดินทางราชการธรรมดา เป็นผู้มีคุณสมบัติ สามารถต่อได้ คือต่อทุก 5ปี และกระทรวงการต่างประเทศจะไม่ต่อให้ ถ้าไม่เข้าเงื่อนไข

       ส่วนที่พ.ต.ท.ทักษิณถือพาสปอร์ต 2 เล่มนั้น ถ้ามีความจำเป็นก็ถือได้ ต้องขออนุญาตเป็นกรณีพิเศษ ส่วนใหญ่บุคคลในคณะรัฐบาลที่เดินทางบ่อย เช่น รัฐมนตรีว่าต่างประเทศ ส่วนวัตถุประสงค์ของการถือสองเล่มนั้น ไม่ใช่ครอบจักรวาล การยกเว้นวีซ่าจะยกเว้นเฉพาะประเทศที่มีการตกลง ฉะนั้นเดินทางติดต่อกันอีกเล่มหนึ่งต้องไปทำวีซ่า

       ต่อข้อถามที่ว่าทุกประเทศที่ทักษิณไปปรากฎตัวจะมีเจ้าหน้าที่กงสุล เจ้าหน้าทูตไทยเข้าไปต้อนรับดูแล อำนวยความสะดวกจะทำให้เกิดความสำคัญผิด และเกิดการกระเพื่อมเคลื่อนไหวในประเทศไทย ไม่ทราบว่าในระดับรัฐบาลได้ส่งสัญญาณ ได้ทำความเข้าใจกับเจ้าหน้าที่ของเราในต่างประเทศอย่างไรบ้าง

       อธิบดีกรมกงสุลตอบว่า เป็นธรรมเนียม อดีตผู้นำรัฐบาลทุกคนไม่ว่าจะพ้นสภาพจากการเป็นผู้นำรัฐบาล ก็จะดูแลกันตามสมควร ไม่มีการเลือกปฏิบัติ ที่ผ่านมาก็ปฏิบัติกันอย่างนั้น

ที่มาจากหนังสือพิมพ์ กรุงเทพธุรกิจ